Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghiệp văn hóa và quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nhu cầu đối với các sản phẩm sáng tạo mang bản sắc văn hóa 13 win cũng ngày càng lớn hơn. Trong bối cảnh đó, truyện tranh không chỉ là một hình thức giải trí, mà còn là một phương tiện kể chuyện, lưu giữ và truyền tải những giá trị văn hóa của người Việt bằng ngôn ngữ hình ảnh hiện đại. Chúng ta có thể thấy, ngày càng nhiều tác giả trẻ xuất hiện, nhiều dự án truyện tranh được đầu tư nghiêm túc hơn, và ngày càng có nhiều độc giả quan tâm tới những tác phẩm do họa sĩ 13 win sáng tác.

Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực ấy vẫn còn nhiều câu hỏi khiến chúng ta phải suy ngẫm: Làm thế nào để người trẻ có thể theo đuổi nghề sáng tác truyện tranh một cách bền vững? Làm thế nào để kết nối giữa người sáng tác, cộng đồng, nhà xuất bản và thị trường? Và làm thế nào để 13win app được môi trường để những tài năng trẻ có cơ hội phát triển lâu dài? 

Để tháo gỡ những nút thắt này, câu chuyện 13win app một "hệ sinh thái" đồng bộ đã trở thành chủ đề cốt lõi được các khách mời đưa ra thảo luận. Các diễn giả đều thống nhất rằng, vấn đề lớn nhất hiện nay của truyện tranh Việt không phải là thiếu người có năng lực, mà là thiếu một sự đồng bộ và một lối đi đủ mạnh để nuôi dưỡng, phát triển các tài năng đó.

Thực tế cho thấy, trước khi Cộng đồng họa sĩ truyện tranh 13 win PunkgaMe được thành lập vào 13win12 2023, thị trường sáng tác độc lập của các họa sĩ 13 win vốn rất trầm lắng và thiếu đi một môi trường chuyên nghiệp để thúc đẩy năng lực sáng tạo. Sau hành trình kiên trì đồng hành qua 9 cuộc thi cùng 1 triển lãm dành cho các tác giả trẻ, sân chơi này hiện đã thu hút hơn 20.000 thành viên tham gia với nhiều tác phẩm chất lượng chuyên môn tốt, thu hút độc giả Việt.

Họa sĩ Nguyễn Duy Hải (Đồng sáng lập PunkgaMe) chia sẻ về thực trạng thị trường: "Trong quá trình tổ chức ấy, chúng tôi cũng nhận ra rằng, họa sĩ truyện tranh 13 win rất giỏi. Tuy nhiên, cái họa sĩ Việt đang thiếu là điều kiện và một động cơ đủ lớn để đầu tư toàn bộ thời gian, kỹ năng vào tác phẩm để có thể tạo ra được những tác phẩm có giá trị lớn. Người 13 win vốn đã có thói quen đọc manga, truyện tranh nhập khẩu rất nhiều. Vì thế, tiêu chuẩn chung của độc giả cũng đã rất cao. Do đó, để truyện tranh 13 win có thể phát triển được thì việc đầu tiên là chúng ta phải nâng cấp được cái hệ thống chuyên môn của các bạn họa sĩ truyện tranh 13 win."

Đồng tình với nhận định trên, Họa sĩ Vũ Xuân Hoàn (Phó Trưởng phòng Kĩ mĩ thuật - NXB Kim Đồng) nhấn mạnh: "Tôi nghĩ là với truyện tranh làm việc ở góc độ cá nhân sáng tác độc lập, thực sự là rất khó. Ở các nước khác, các bạn họa sĩ làm truyện tranh làm việc cá nhân, một mình phải làm tất cả các công đoạn. Để thúc đẩy được sáng tác, tôi nghĩ là cần phải có sự kết hợp, phối hợp rất nhiều khâu, nghĩa là phải rất chuyên nghiệp. Tất nhiên rồi, yếu tố cuối cùng bạn nói là sự đầu tư, thì tất nhiên đấy là điều rất quan trọng. Nhưng tôi nghĩ là cần phương pháp, tác phong cũng như sự phối hợp hết sức chuyên nghiệp, thì mới hy vọng việc sáng tác có thể phát triển."

Mở rộng về những rào cản mang tính thị trường, anh Nguyễn Khánh Dương (Sáng lập viên của Comicola & Comicola Academy) cho biết: "Khi 13 win gia nhập Công ước Bern vào tháng 10/2004 – thời điểm mà thị trường truyện tranh lậu bị xóa bỏ, tạo ra một khoảng trống lớn giúp truyện tranh thuần Việt thế hệ đầu có cơ hội sống tốt nhờ được các nhà xuất bản trả thù lao cao."

Tuy nhiên, cục diện nhanh chóng thay đổi khi các đơn vị xuất bản bắt đầu đẩy mạnh mua bản quyền truyện tranh từ Nhật Bản. Sự xuất hiện của làn sóng này khiến thị phần và nhu cầu đối với các tác phẩm nội địa dần suy giảm, khiến truyện tranh thuần Việt không còn duy trì được vị thế thịnh vượng như giai đoạn trước đó.

Dù đối mặt với bài toán cạnh tranh bản quyền kéo dài nhiều năm, giới làm nghề vẫn nhìn thấy những tín hiệu đảo chiều tích cực từ các 13win12 vĩ mô. "Hiện nay, với những hành động quyết liệt của cơ quan quản lý trong việc ngăn chặn vi phạm bản quyền trên nền tảng số, cùng định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của Chính phủ, tôi kỳ vọng trong khoảng 2 năm tới sẽ có một sự thay đổi lớn, tạo cơ hội cho truyện tranh Việt bùng nổ", anh Nguyễn Khánh Dương chia sẻ thêm.

Một trong những nội dung cốt lõi được các khách mời phân tích sâu sắc nhất chính là mối quan hệ giữa "nét vẽ" và "kịch bản" trong truyện tranh. Anh Nguyễn Khánh Dương cho biết: "Trong truyện tranh, thì phần vẽ chắc chắn là chiếm nhỏ hơn 50%, nếu không muốn nói phần kịch bản và phần nội dung phải chiếm đến 70% trong một tác phẩm truyện tranh.

Nhiều phụ huynh thấy con mình (khoảng 7-8 tuổi) vẽ lại nhân vật truyện tranh trong "Bảy viên ngọc rồng" (Dragon Ball) hay "Doraemon"... rất đẹp thì nghĩ con có năng khiếu làm họa sĩ truyện tranh. Họ hỏi tôi liệu có phải bạn ấy muốn trở thành họa sĩ truyện tranh hay không. Thực ra, điều đó chỉ chứng tỏ bạn ấy thích vẽ thôi.

Việc này không có nghĩa rằng một bạn trẻ yêu thích vẽ và vẽ theo các cuốn truyện tranh thì bạn ấy sẽ vẽ được truyện tranh. Bởi vì truyện tranh cũng là một hình thức kể chuyện. Một đạo diễn tốt họ sẽ kể câu chuyện bằng phim, một diễn viên kịch tốt kể câu chuyện bằng diễn xuất, và một tác giả truyện tranh tốt - nếu có năng lực vẽ - họ sẽ kể câu chuyện bằng nét vẽ. Từ cá nhân tôi, khi nhận được một bản thảo truyện tranh, chưa bao giờ nét vẽ là cái dùng để đánh giá đầu tiên, mà câu chuyện luôn luôn là cái dùng để đánh giá trước hết."

Bổ sung dưới góc độ đơn vị xuất bản, họa sĩ Vũ Xuân Hoàn cho biết kịch bản chính là tiêu chí tiên quyết tại NXB Kim Đồng: "Thực tế mà chúng tôi gặp nhiều nhất là có rất nhiều bạn gửi tác phẩm đến có trang vẽ, nét vẽ ban đầu cảm quan rất đẹp, nhưng khi đọc sâu vào nội dung thì lại không hấp dẫn. Ngược lại, cũng có những trường hợp các bạn gửi truyện có nét vẽ còn sơ sài, kỹ năng vẽ chưa tốt, nhưng cách kể chuyện lại rất hay, nội dung thú vị và đầy triển vọng.

Chúng ta phải nhìn thẳng vào sự thật là không phải tác giả nào cũng có thể làm tốt ngay một lúc cả hai khâu nội dung và nét vẽ. Đối với những trường hợp nội dung hay nhưng vẽ chưa tốt, các biên tập viên sẽ chia sẻ rất thẳng thắn và đưa ra giải pháp đề xuất: Nhà xuất bản sẽ đứng ra mời một họa sĩ phù hợp để kết hợp, cộng tác cùng bạn nhằm hoàn thiện tác phẩm. Đây là thực tế mà chúng tôi gặp rất nhiều trong quá trình làm việc với các tác giả trẻ."

Nhiều tác giả trẻ tại tọa đàm cũng bày tỏ sự quan tâm đặc biệt và đặt câu hỏi về lối đi thực tế cho những người mới bắt đầu bước chân vào lĩnh vực sáng tác. Trả lời băn khoăn này, các diễn giả khẳng định khái niệm "chuyên nghiệp" cần được định nghĩa rõ ràng: đó là trạng thái tác phẩm đạt chuẩn chất lượng thương mại để độc giả sẵn sàng chi trả, đồng thời tác giả phải duy trì hiệu suất nguồn ra một cách liên tục và có hệ thống.

Về vấn đề này, các diễn giả gợi ý một lộ trình phát triển năng lực rõ ràng trong vòng hai năm. Trong năm thứ nhất, mục tiêu trọng tâm là thiết lập nền tảng chuyên môn qua việc rèn luyện kỹ năng kể chuyện và kỹ thuật vẽ trên các tác phẩm truyện ngắn (one-shot) khoảng 30 trang. Định dạng này được xem là công cụ tối ưu để kiểm chứng ý tưởng và kịch bản trước độc giả, tạo bước đệm kiểm soát rủi ro trước khi bắt tay vào dự án dài hơi. Bước sang năm thứ hai, định hướng sẽ dịch chuyển sang mô hình sáng tác truyện dài kỳ; đồng thời tác giả phải hoàn thiện tác phong làm việc hệ thống và chuẩn hóa tiến độ để mở ra cơ hội hợp tác bền vững với các đơn vị xuất bản lớn.

Sau phần tọa đàm, chương trình tiếp nối với nội dung Workshop "Quy trình chuyển thể tác phẩm văn học sang truyện tranh", nơi các diễn giả đi sâu phân tích kỹ lưỡng phương pháp chuyển đổi từ ngôn ngữ từ ngữ sang ngôn ngữ khung hình.

Từ những bất đồng tất yếu giữa "cái tôi" của biên kịch và họa sĩ trong giới sáng tạo, các diễn giả nhìn nhận giải pháp tối ưu là đôi bên cần chủ động bước vào không gian tư duy của nhau: họa sĩ trang bị thêm tư duy kịch bản, còn biên kịch biết phác thảo hình ảnh cơ bản. Chính sự thấu hiểu, tôn trọng ranh giới chuyên môn cùng những bước đi bài bản từ các đơn vị xuất bản và cơ quan quản lý hiện nay là cơ sở để giới làm nghề lẫn công chúng hoàn toàn có thể chờ đợi, kỳ vọng vào một diện mạo mới đầy bứt phá của truyện tranh 13 win trong tương lai gần./.